درس اول

همزه
مخرج همزه : اين حرف يكي از حروف حلقي است و از اقصي الحلق يعني دورترين نقطة حلق نسبت به دهان تلفظ مي شود .

ابتدا تلفظ صحيح همزه را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نمائيد .

أكْبُرْ – مْؤمِنْ – إنً شاءَ – سْوءُ – إيّاكُ – أنْعُمْتَ – يـَـأْتي – ءاياتُ – ءامُنوا

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- .............. *

* يكي از دو صفات متضاد را در جاي خالي داده شده بنويسيد .

تبصره : در بين صفات غير متضاد صفت نبره ويژة حرف همزه مي باشد .

باء
مخرج باء : اين حرف يكي از حروف شفوي است كه از برخورد دو لب به يكديگر تلفظ مي شود .

ابتدا تلفظ صحيح « باء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آنرا از صفات داده شده استخراج نمائيد .

اَلْبابِ – اَبًرارُ – بِسًمِ اللهِ – حُبُبُ – كَذَبُ – اَلْاَسًباطِ – إبًراهيمُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : چنانچه حرف « باء » داراي سكون باشد صفت قلقله نيز به آن داده مي شود .

تاء
مخرج تاء : اين حرف يكي از حروف نطعي است كه از برخورد روي سر زبان به بالاي دندانهاي پيشين بالا كمي متمايل به طرف سقف دهان تلفظ مي شود .

ابتدا تلفظ صحيح «‌تاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نمائيد .

كِتابْ – حُتّي – إتَّبُعُ – اَلتّينِ – اَلزَّيًتونِ – تِلْكُ – اَنً يْتْرُكوا – لِلْمْتَّقينُ‌

و حالا قرآن را باز كنيد و از سورة حمد آيات يكم تا آخر و سورة بقره آيات يكم تا هفتم آنرا با دقت قرائت کنيد .

درس دوم

ثاء
مخرج ثاء : حرف ثاء از برخورد سر زبان به نوك دندانهاي پيشين بالا تلفظ مي شودو به دليل نزديكي مخرج آن به لثه هاي دندانهاي پيشين بالا به حرف لثوي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « ثاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نمائيد .

ثالِثُ – ثَلاثَهٍ – ثامِنُهْمً – ثُمُ – اَ لْخَبائِثَ – اَ كْثَرْهْمً – إثاقَلْـتُمً – اثارِ – فَحُدِثْ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف ثاء داراي صفت نَفث نيز مي باشد .

جيم
مخرج جيم :حرف « جيم » ما بين وسط زبان و وسط سقف به تلفظ در مي آيد . و به دليل آنكه محل خروج حرف جيم شكاف دهان مي باشد به حرف شَجًري مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح جيم را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نمائيد .

جالُوتَ –جُميلٌ – اَجًمُعينُ – يْجادِلُ – ساجِدينُ – جاثِمينُ – رُجًفَه – مْجًرِمينُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : چنانچه حرف « جيم » داراي سكون باشد صفت قلقله نيز به آن داده مي شود .

وحالا قرآن را باز كنيد و از آيات بيست و ششم سورة بقره الي سي وچهارم آن را با دقت تلاوت كنيد.

درس سوم

حاء
مخرج حاء : حرف حاء از وسط حلق به همراه غلظت و گرفتگي صدا كه ويژة اين حرف مي باشد تلفظ مي گردد . اين حرف نيز يكي از حروف حلقي است .

ابتدا تلفظ صحيح « حاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نمائيد .

اَحًمُدْ – رُحًمنِ – رُحيمْ – سْبًحانُ اللهِ – الحمد الله – فِي الْبُحًرِ – اَحُدْ – حِسابٍ – مُحًمْوداً

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف ثاء داراي صفت نَفث نيز مي باشد .

خاء
مخرج خاء : حرف خاء از ادني الحلق يعني نزديكترين نقطة حلق به دهان به همراه كمي گرفتگي صدا تلفظ ميگردد. اين حرف نيز به حرف حلقي مشهور است.

ابتدا تلفظ « خاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شده استخراج نماييد .

خالِدْونُ – خَبيرْ – اَخْلَدُه – خَلَقُ – يُخْلُقْ – اِخْتَصَمْوا – خِزْيْ – خَيًرُ – لِيْخْرِجْوكُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

قرآن را باز كنيد از سوره نازعات آيات يكم تا آخر آنرا به دقت تلاوت كنيد

درس چهارم

دال
مخرج دال : اين حرف يكي از حروف نطعي است كه از برخورد روي سر زبان به بالاي دندانهاي پيشين بالا كمي متمايل به طرف سقف دهان تلفظ مي شود .

ابتدا تلفظ صحيح « دال » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

داوْودْ – نَدًري – يُدًعْوا – دارْ – قَديرْ – جُديدٍ – هْديٌ – اَلدْنْيا – مِنً عِبادِكُمً

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : چنانچه حرف « دال » داراي سكون باشد صفت قلقله نيز به آن داده مي شود .

ذال
مخرج ذال : حرف ذال از ربخورد سر زبان به نوك دندانهاي پيشين بالا تلفظ مي شود و بدليل نزديكي مخرج آن به لثه هاي دندانهاي پيشين بالا به حرف لِثَوي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « ذال » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شده استخراج نماييد .

اِذْ – مْذَبًذَبينُ – عُذاباً – ذُوقُوا – اَلَّذينُ – اَخَذْنا – ذلِكُ – لَمً يُأْذَنً – كَذَّبُتْ – ذِكْري

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

قرآن را باز كنيد و از آيات يكم تا بيست و ششم سورة واقعه را به دقت بخوانيد .

درس پنجم

راء
مخرج را ء : اين حرف از برخورد سر زبان به لثة دندانهاي پيشين بالا تلفظ مي شود و بدليل آنكه تيزي سر زبان در تلفظ آن دخالت دارد به حرف ذولقي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « راء » را زا استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شده استخراج نماييد .

رُأَيًتَ – نَصْرْاللهِ – رُبِ – اَدًريكُ – يْراءُونُ – زُرًتُمً – فَالْمْورياتِ – ذَرُهٍ – فِرًعُوًنُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « راء» داراي دو صفت غير متضاد تكرير و انحراف مي باشد .

قرآن را باز كنيد و از سوره يوسف ( ع ) آيات يكم تا ششم آن را تلاوت كنيد .

درس ششم

زاي
مخرج زاي : اين حرف از نزديك شدن سر زبان به پشت دندانهاي ثناياي پايين ؛ و همچنين نزديك شدن قسمتي از روي زبان به لثة دندانهاي بالا تلفظ مي شود . و به دليل آنكه سر زبان در تلفظ آن دخالت دارد به حرف اَسُلي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « زاي » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را زا صفات داده شده استخراج نماييد .

جاوُزْنا – زَبْور – بُرُزُوا – زَيًتُونِ – نَزَلَ – اَلزَّكوهُ – تَهًتَزُّ – زَوًجٍ – اَزْواجْ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : اين حرف داراي صفت غير متضاد صفير نيز مي باشد .

سين
مخرج سين : اين حرف مانند « زاي » از نزديك شدن سر زبان به پشت دندانهاي ثناياي پايين ؛ و همچنين نزديك شدن قسمتي از روي زبان به لثة دندانهاي پيشين بالا تلفظ مي شود ، و به حرف اَسُلي نيز مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « سين » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

ساءَ – بِالْبُأْساءِ – اِسًتَكْبُرْوا – خاسِرْونُ – رِسالاتِ – مِنُ الساعُهِ – نَفْس ُ – حاسِبينُ – سْلْطاناً

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « سين » دراي صفت غير متضاد صفير نيز مي باشد .

قرآن را باز كنيد و سوره هاي تين و زلزال را از اول تا آخر بخوانيد .

درس هفتم

شين
مخرج شين : حرف « شين » از مابين وسط زبان و وسط دهان به تلفظ در مي آيد و همانند « جيم » به حرف شَجًري مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « شين » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شدهه استخراج نماييد .

وُاشْرِبي – شَيًئاً – شاكِلَتِهِ – شامِخاتٍ – شُعُبٍ – شاءَ – شِئْتَ – كَشَفْنا – وُالشَّمًسِ – اَلْعِشارْ – نُشِرُتْ – يُشْرُبْونُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « شين » داراي صفت غير متضاد تقشي نيز مي باشد .

صاد
مخرج صاد : اين حرف همانند « زاي » و « سين » از نزديك شدن سر زبان به پشت دندانهاي ثناياي پايين ؛ و همچنين نزديك شدن قسمتي از روي زبان به لثة دندانهاي پيشين بالا تلفظ مي شود و به حرف اسلي نيز مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « صاد » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شده استخراج نماييد .

اَصْدُقْ – صادِقُ – صَدُقُ اللهُ – صَرًحاً - بُصائِرُ – اَصْحابْ – اَلْحُصيدُ – يُوًمْ الْفَصْلِ – صِراطَ – اَللهُ الصَّمُدْ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « صاد » داراي صفت غير متضاد صفير نيز مي باشد .

قرآن را بگشاييد و از ابتداي سوره « ص » تا آيه يازدهم آنرا با دقت بخوانيد .

درس هشتم

ضاد
مخرج ضاد : حرف ضاد از برخورد كنارة زبان به دندانهاي اضراس ( بالا ) تلفظ مي شود . اكثراً اين حرف از سمت چپ دهان و عده اي نيز از سمت راست دهان تلفظ مي نمايند . اداي آن از هر طرف كه آسانتر باشد بلامانع است . حرف « ضاد » به حرف ضرسي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « ضاد » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

ضالّينُ – مُغْضُوبِ – ضَرُبُ – تَضْليل – اَلْاَرًضُ – اَنْقَضَ – مِنً فَضْلِ – وُالضَّراءِ – تَضَرُعْوا – يْضِلَّهْ – مُوًضُوعُهْ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « ضاد » داراي صفت غير متضاد استصاله نيز ميباشد .

حرف ضادبه علت داشتن صفات قوي در هنگام تلفظ ، در دهان گسترده شده و به مخرج حرف لام متصل مي گردد ، و باعث خروج گسترده و قوي آن از مخرج مي شود .

قرآن را بگشاييد واز ابتداي سورة ممتحنه تا آيه سوم آن را با قرائت كنيد .

درس نهم

طاء
مخرج طاء : حرف طاء يكي از حروف نطعي است كه همانند « تاء و دال » از برخورد روي سر زبان به بالاي دندانهاي پيشين بالا كمي متمايل به طرف سقف دهان تلفظ مي شود .

ابتدا تلفظ صحيح « طاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شده استخراج نماييد .

لِلطائِفينُ – اَلطَّيِبِ – صِراطِ – وُلْيُطَّوُفُوا – فَتَخْطَفُهْ الطَّيًرْ – اَطْعِمْوا – مْعُطَّلَهٍ – اِطْعامْ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : چنانچه حرف « طاء » داراي سكون باشد صفت قلقله نيز به آن داده مي شود .

ظاء
مخرج ظاء : حرف « ظاء » همانند « ثاء و ذال » از برخورد سر زبان به نوك دندانهاي پيشين بالا تلفظ مي شود و به دليل نزديكي مخرج آن به لثه هاي پيشين بالا به حرف لثوي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « ظاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را ازصفات داده شده استخراج نماييد .

ظالِمْونُ – يُظْهُرْونُ – اِلَّاالظَّنُّ – يُظُّنًّ – عُظيم” – اَظْلَمُ – ظُلُماتٍ – ظَهيراً – مُدُّ الظِّلَّ – ظَلَمُ – يُنْظُرْونُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

قرآن را باز كنيد و آيات پانزدهم الي نوزدهم سوره محمد ( ص ) را با دقت قرائت كنيد .

درس دهم

عين
مخرج عين : حرف « عين » همانند « حاء » با كمي غلظت از وسط حلق تلفظ مي شود . اين حرف نيز به حرف حلقي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « عين » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شده استخراج نماييد .

لِلْعالَمينُ – عُلَيًهِ – عِلْمْ – يُعًلَمْ – اَلْمْسًتَعانْ – اِنً تَعًجُبً فَعُجُبْ – قِطَعْ – اَلْمْتَعالٍ – عُمُّا – اَعًلي – اَعًطَيًناكُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

غين
مخرج غين : حرف « غين » همانند « خاء » از نزديكترين نقطة حلق به دهان بدون گرفتگي صدا تلفظ مي شود . اين حرف نيز يكي از حروف حلقي است .

ابتدا تلفظ صحيح غين را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

غافِرِ – اَلْبُغْيِ – غَيًرِ الْمُغْضُوبِ – غَزْلَها – فَراغَ – يُغْفِرً لَكُمً – وُاسًتَغْفِرًهْ – اَلْمُغْرِبِ – غَفُوراً – مُغانِمُ – غَضِبُ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

و حالا به قرآن مراجعه كنيد و آيت يكم تا هشتم سوره غافر را به دقت بخوانيد .

درس يازدهم

فاء
مخرج فاء : حرف « فاء » از برخورد تري لب پايين به نوك دندانهاي پيشين بالا تلفظ مي شود و به دليل دخالت لب زيرين در تلفظ آن ، به حرف شفوي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح « فاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

فالِقْ – فَتْحاً – فَوًزاً – فيها – يُفْقَهْونُ – اَوًفي – يُغْفِرً – نَفْعاً – اَفْلَحُ – فالِعْونُ – غافِلينُ – وُلْيُسًتَعًفف

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « فاء » داراي صفت نفخ نيز مي باشد .

قاف
مخرج قاف : حرف « قاف » از برخورد انتهاي زبان بزرگ به قسمتي از زبان كوچك كه نزديك حلق قرار دارد تلفظ مي شود و به دليل دخالت زبان كوچك در تلفظ آن ، به حرف لهوي مشهور است

ابتدا تلفظ صحيح حرف قاف را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

قالَ – قَوًمُ – وُقَعُ – قيلَ – قُلُوبِ – شِقاقٍ – اُقْتُلوْا – مْصَدِقاً – لُقْمانْ – شَقَقْنَا الْاَرًضَ شَقَّا – اُقْسِمْ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : چنانچه حرف « قاف » داراي سكون باشد صفت قلقله به آن داده مي شود .

كاف
مخرج كاف : از برخورد انتهاي زبان بزرگ به قسمتي از زبان كوچك كه به طرف دهان مي باشد تلفظ مي شود ، و به دليل دخالت زبان كوچك در تلفظ آن ، به حرف لهوي مشهوراست .

ابتدا تلفظ صحيح آن را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

كَلِمُهْ اللهِ – وُلكِنً – اَلْحُكيمْ- ذِكْرّ – كافِرونُ – عاكِفُونُ – ذلِكُ الْكِتابْ – مُكَّنّاكُمً – كانُوا – اِنً تُكْرِهْوا – اَكْبُرْ – اياكُ

به قرآن مراجعه كنيد و آيات يكم الي آخر سورة عبس را به دقت بخوانيد .

درس دوازدهم

لام
مخرج لام : حرف « لام » از برخورد كنارة زبان و همچنين سر زبان به آنچه از كام بالا كه مقابل آنست ( لثة دندانهاي آسياي كوچك ، نيش و پيشين ) تلفظ مي گردد . اين حرف نيز به حرف ذولقي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح آن را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط را از صفات داده شده استخراج نماييد .

مْلْكْ – سْلْطاناً – اِلي – اِلهُ – ضالّينُ – اَلَّذينُ – اَمًرِاللهِ – اُرًسِلْنا – اِلا – لِثَمْودُ – يا اَهًلَ الْكِتابِ – مِنُ اللَّيًلِ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف لام داراي صفت غير متضاد انحراف نيز مي باشد .

ميم
مخرج ميم : حرف « ميم » يكي از حروف شفوي است كه از چسبيدن دو لب به يكديگر به تلفظ در مي آيد .

ابتدا تلفظ صحيح آن را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

مالِكِ – اَنْعُمًتَ – عُلَيًهِمً – لَمُّا – عْلِّمًتُمً – مْكْرُمْون – مِنْهْمً – مْؤًمِنْ – بِاَمانيِكُمً – يُتَمي – مُلِكِ – اَلرُّحًمنِ

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « ميم » داراي صفت غير متضاد غنه نيز مي باشد .

نون
مخرج نون : اين حرف از برخورد سر زبان به لثة دندانهاي پيشين بالا به تلفظ در مي آيد . حرف نون نيز به حرف ذولقي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح آن را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

اَلنَّاسِ – امُنَّا – اَلْجُنَّهِ – لَنا – اِنّا – مِنْهْ – بُيًنَكُمً – يُنْهكُمً – جُعُلْنَاالنَّهارُ – نُشِرُتْ – بِمُجًنُونِ – اِنُّ شانِئَكُ

تبصره : حرف « نون » داراي صفت غير متضاد غنه نيز مي باشد .

قرآن را باز كنيد و از ابتداي سورة دهر الي آيه چهاردهم آن را به دقت تلاوت كنيد .

درس سيزدهم

واو
مخرج واو : حرف « واو» از بين دو لب و بدون برخورد با يكديگر به تلفظ در مي آيد . اين حرف نيز به دليل دخالت لبها در تلفظ آن ، به حرف شفوي مشهور است .

ابتدا تلفظ صحيح آن را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

تبصره : حرف « واو » ساكن ماقبل مفتوح داراي صفت غير متضاد لين نيز مي باشد .

هاء
مخرج هاء : حرف « هاء » يكي از حروف حلقي است و از اقصي الحلق يعني دور ترين نقطة حلق نسبت به دهان تلفظ مي شود .

ابتدا تلفظ صحيح حرف « هاء » را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

هادْوا – يُهًدي – وْجْوهْهْمً – عُلَيًهِمً – هْوُ – مْطَهُّرُهٍ – فاكِهُهٍ – هذا – فَلاتَنْهُرً

1- .............. 2- ............. 3- ............. 4- .............. 5- ..............

ياء
مخرج ياء : حرف « ياء » از مابين وسط زبان و وسط سقف دهان به تلفظ در مي آيد . اين حرف نيز از حروف شجري است .

ابتدا تلفظ صحيح آن را از استاد بشنويد و سپس صفتهاي مربوط به آن را از صفات داده شده استخراج نماييد .

يحيي – يا ايها الذين – يسرا – الدنيا – خير – يوم – الغيب – اياك – عيون

تبصره : حرف « ياء » ماقبل مفتوح داراي صفت غيرمتضاد لين نيز مي باشد .

به قرآن مراجعه كنيد و آيات يكم تا دوازدهم سورة ملك را تلاوت كنيد .